فرمت گوشی؛ آموزش کامل ریست فکتوری اندروید و آیفون

گاهی به دلیل کند شدن گوشی، هنگ کردن و بروز مشکلات نرم‌افزاری، فراموش کردن رمز عبور یا حتی قبل از فروش و واگذاری گوشی، لازم است اطلاعات ذخیره‌شده روی آن را پاک کنیم.

یکی از رایج‌ترین راه‌ها برای انجام این کار، فرمت گوشی یا Factory Reset است. با ریست فکتوری، اطلاعات و تنظیمات شخصی از حافظه داخلی گوشی حذف می‌شوند و دستگاه به وضعیت اولیه کارخانه بازمی‌گردد.

در این مقاله به‌صورت کامل توضیح می‌دهیم چطور گوشی را فرمت کنیم، قبل از فرمت چه کارهایی باید انجام دهیم، روش فرمت گوشی‌های اندرویدی و آیفون چیست و چگونه کارت حافظه microSD را پاک کنیم.

هشدار: ریست فکتوری باعث حذف اطلاعات ذخیره‌شده روی گوشی می‌شود. قبل از شروع، از اطلاعات مهم خود نسخه پشتیبان تهیه کنید.

قبل از خواندن متن حتما شناسه گوشیتو ثبت کن! که اگه گوشیتو بدزدن یا گم بشه بتونی رایگان ردیابی کنی

فرمت گوشی یا ریست فکتوری چیست؟

اصطلاح «فرمت گوشی» در استفاده روزمره معمولاً به Factory Reset یا بازنشانی به تنظیمات کارخانه اشاره دارد.

در این فرآیند، اطلاعات و تنظیمات شخصی ذخیره‌شده روی حافظه داخلی گوشی حذف می‌شوند و دستگاه برای راه‌اندازی مجدد به وضعیت کارخانه برمی‌گردد. برنامه‌های نصب‌شده و اطلاعات مربوط به آن‌ها نیز حذف خواهند شد.

البته ریست فکتوری با Reset Settings تفاوت دارد. برای مثال در آیفون می‌توانید فقط تنظیمات را به حالت پیش‌فرض برگردانید، بدون اینکه عکس‌ها، برنامه‌ها و سایر اطلاعات شخصی حذف شوند.

بنابراین اگر هدف شما پاک کردن کامل اطلاعات گوشی است، باید گزینه‌ای مانند Erase All Content and Settings یا Factory Data Reset را انتخاب کنید، نه صرفاً Reset Settings.

قبل از فرمت گوشی چه کارهایی انجام دهیم؟

قبل از اینکه گوشی را فرمت کنید، چند نکته مهم را بررسی کنید.

۱. از اطلاعات مهم خود بکاپ بگیرید

عکس‌ها، فیلم‌ها، مخاطبین، فایل‌ها، پیام‌ها و سایر اطلاعات مهم را قبل از ریست فکتوری ذخیره کنید.

در اندروید می‌توانید از قابلیت‌های پشتیبان‌گیری حساب Google استفاده کنید. اطلاعاتی که در حساب Google شما پشتیبان‌گیری شده‌اند، در زمان راه‌اندازی مجدد دستگاه قابلیت بازیابی دارند؛ البته برنامه‌ها و اطلاعات مربوط به آن‌ها پس از ریست از گوشی حذف می‌شوند.

در آیفون نیز بهتر است قبل از پاک کردن گوشی از آن در iCloud یا کامپیوتر نسخه پشتیبان تهیه کنید.

۲. رمز حساب Google یا Apple Account را بدانید

اگر قصد دارید گوشی اندرویدی خود را ریست کنید، مطمئن شوید نام کاربری و رمز حساب Google متصل به دستگاه را می‌دانید. گوگل برای راه‌اندازی دستگاه پس از Factory Reset ممکن است اطلاعات امنیتی حساب را درخواست کند.

در آیفون نیز ممکن است رمز Apple Account برای تأیید پاک شدن دستگاه درخواست شود.

۳. گوشی را شارژ کنید

بهتر است قبل از شروع، شارژ گوشی کافی باشد. گوگل توصیه می‌کند برای Factory Reset اندروید، گوشی حداقل ۷۰ درصد شارژ داشته باشد.

۴. اگر قصد فروش گوشی را دارید، فقط فرمت کردن کافی نیست

اگر گوشی را می‌فروشید یا به شخص دیگری می‌دهید، قبل از واگذاری باید مطمئن شوید اطلاعات شخصی شما پاک شده و حساب‌های کاربری و سرویس‌های مرتبط نیز به‌درستی از دستگاه خارج شده‌اند.

در آیفون، پاک کردن دستگاه از مسیر Erase All Content and Settings باعث حذف اطلاعات شخصی و غیرفعال شدن Activation Lock می‌شود. اگر دستگاه eSIM دارد، هنگام پاک کردن می‌توانید درباره نگه داشتن یا حذف eSIM تصمیم بگیرید.

چگونه گوشی اندرویدی خود را فرمت کنیم؟

مسیر دقیق Factory Reset در گوشی‌های اندرویدی با توجه به برند، مدل و نسخه Android می‌تواند متفاوت باشد؛ بنابراین ممکن است نام گزینه‌ها در گوشی شما کمی با نمونه زیر تفاوت داشته باشد.

در بیشتر گوشی‌ها می‌توانید از داخل Settings گوشی را ریست کنید.

مراحل فرمت گوشی اندرویدی

مرحله اول: وارد Settings (تنظیمات) شوید.

مرحله دوم: در قسمت جستجوی تنظیمات، عبارت‌هایی مانند Reset، Factory Reset یا Reset options را جستجو کنید.

در بعضی گوشی‌ها نیز می‌توانید از مسیرهایی مشابه موارد زیر به گزینه ریست برسید:

Settings → System → Reset options

یا در بعضی برندها:

Settings → General management → Reset

نام و محل این گزینه‌ها ممکن است بر اساس سازنده گوشی متفاوت باشد.

مرحله سوم: گزینه‌ای مانند Factory data reset یا Erase all data را انتخاب کنید.

مرحله چهارم: اطلاعاتی را که قرار است حذف شوند بررسی کنید و در صورت اطمینان، گزینه تأیید ریست را انتخاب کنید.

مرحله پنجم: اگر گوشی از شما PIN، الگو یا رمز عبور بخواهد، آن را وارد کنید.

پس از تأیید، گوشی فرایند پاک کردن اطلاعات را آغاز می‌کند و پس از اتمام، مجدداً راه‌اندازی می‌شود.

نکته: Factory Reset ممکن است مدتی طول بکشد. گوگل اعلام کرده این فرایند در بعضی دستگاه‌ها می‌تواند تا حدود یک ساعت زمان ببرد.

فرمت گوشی سامسونگ

در گوشی‌های Samsung Galaxy مسیر رایج ریست فکتوری از بخش تنظیمات به این شکل است:

Settings → General management → Reset → Factory data reset

سپس اطلاعاتی که قرار است حذف شوند نمایش داده می‌شود و می‌توانید ریست گوشی را تأیید کنید.

در گوشی‌های سامسونگ، بازنشانی کارخانه‌ای اطلاعات ذخیره‌شده و برنامه‌های نصب‌شده را حذف می‌کند؛ اما نسخه نرم‌افزار سیستم‌عامل به نسخه کارخانه‌ای قدیمی‌تر برنمی‌گردد و نسخه نرم‌افزاری نصب‌شده حفظ می‌شود.

اگر گوشی اندرویدی روشن نمی‌شود، چگونه آن را فرمت کنیم؟

اگر گوشی روشن نمی‌شود، هنگ کرده یا نمی‌توانید وارد Settings شوید، در بسیاری از مدل‌های اندرویدی می‌توان از Recovery Mode برای Factory Reset استفاده کرد.

اما یک نکته مهم وجود دارد: ترکیب دکمه‌ها در همه گوشی‌های اندرویدی یکسان نیست.

در برخی مدل‌ها از کلیدهای Power و Volume استفاده می‌شود و سپس از منوی Recovery گزینه‌ای مانند:

Wipe data/factory reset

انتخاب می‌شود.

از آنجا که روش ورود به Recovery Mode در مدل‌های مختلف متفاوت است، بهتر است برای ترکیب دقیق دکمه‌ها، راهنمای رسمی سازنده گوشی خود را بررسی کنید. گوگل نیز برای این روش توصیه می‌کند دستورالعمل مخصوص سازنده دستگاه را بررسی کنید.

توجه: انتخاب Wipe data/factory reset تمام اطلاعات ذخیره‌شده روی حافظه داخلی گوشی را پاک می‌کند.

آیا برای فرمت گوشی کد وجود دارد؟

بعضی کاربران عبارت «کد فرمت گوشی» را جستجو می‌کنند و تصور می‌کنند یک کد عمومی برای تمام گوشی‌ها وجود دارد.

در عمل، کدهای مخفی یا USSD در بعضی مدل‌ها و برندها ممکن است وجود داشته باشند، اما استفاده از آن‌ها روش مناسبی برای یک آموزش عمومی نیست؛ زیرا عملکرد کدها می‌تواند بر اساس برند، مدل و نسخه نرم‌افزاری متفاوت باشد.

برای فرمت گوشی، روش امن‌تر این است که از گزینه Factory Reset در تنظیمات یا در صورت نیاز از Recovery Mode استفاده کنید.

چگونه آیفون را فرمت کنیم؟

برای فرمت کردن آیفون، روش استاندارد استفاده از گزینه Erase All Content and Settings در تنظیمات است.

مراحل فرمت آیفون

مرحله اول: وارد برنامه Settings شوید.

مرحله دوم: وارد بخش General شوید.

مرحله سوم: گزینه Transfer or Reset iPhone را انتخاب کنید.

مرحله چهارم: روی Erase All Content and Settings بزنید.

مرحله پنجم: گزینه Continue را انتخاب کنید و در صورت درخواست، رمز عبور آیفون یا رمز Apple Account را وارد کنید.

مرحله ششم: اگر آیفون شما eSIM دارد، گزینه مربوط به نگه داشتن یا حذف eSIM را با توجه به شرایط خود انتخاب کنید.

پس از تأیید، آیفون اطلاعات شخصی، تنظیمات و محتوای ذخیره‌شده روی دستگاه را پاک می‌کند و پس از پایان فرایند، صفحه Hello نمایش داده می‌شود.

نکته مهم درباره بکاپ آیفون

اگر قبل از فرمت از آیفون خود بکاپ گرفته باشید، هنگام راه‌اندازی مجدد می‌توانید اطلاعات خود را از نسخه پشتیبان بازیابی کنید.

بنابراین اگر قصد دارید گوشی را فرمت کنید اما بعداً از آن دوباره استفاده کنید، اول بکاپ بگیرید و بعد Erase All Content and Settings را اجرا کنید.

تفاوت Reset All Settings و Erase All Content and Settings در آیفون

این دو گزینه را نباید با یکدیگر اشتباه بگیرید.

Reset All Settings

این گزینه تنظیمات مختلف آیفون را به حالت پیش‌فرض برمی‌گرداند، اما اطلاعات شخصی، عکس‌ها، پیام‌ها، برنامه‌ها و فایل‌های شما را حذف نمی‌کند.

Erase All Content and Settings

این گزینه برای پاک کردن کامل محتوای آیفون و بازگرداندن آن به تنظیمات کارخانه استفاده می‌شود و برای زمانی مناسب است که قصد فروش، واگذاری یا پاک‌سازی کامل گوشی را دارید.

چگونه کارت حافظه microSD را فرمت کنیم؟

اگر گوشی شما از کارت حافظه microSD پشتیبانی می‌کند، فرمت کردن گوشی لزوماً به معنای فرمت شدن کارت حافظه نیست.

به همین دلیل، اگر اطلاعاتی روی microSD دارید و می‌خواهید آن را نیز پاک کنید، باید کارت حافظه را جداگانه فرمت کنید.

فرمت کارت حافظه از طریق گوشی

در بعضی گوشی‌های اندرویدی می‌توانید از مسیر زیر یا مسیری مشابه استفاده کنید:

Settings → Storage → SD Card

سپس گزینه‌ای مانند Format، Format SD card یا Erase SD card را انتخاب کنید.

نام این گزینه‌ها بسته به برند و نسخه Android متفاوت است.

قبل از انتخاب Format مطمئن شوید اطلاعات مهمی روی کارت حافظه باقی نمانده است.

فرمت کارت حافظه با کامپیوتر

اگر گزینه فرمت کارت حافظه را در گوشی پیدا نمی‌کنید، می‌توانید microSD را با استفاده از کارت‌خوان به کامپیوتر متصل کنید.

سپس:

1. وارد This PC در ویندوز شوید.
2. درایو مربوط به کارت حافظه را پیدا کنید.
3. روی آن کلیک راست کنید.
4. گزینه Format را انتخاب کنید.
5. تنظیمات موردنظر را بررسی کنید.
6. روی Start بزنید.

قبل از انجام این کار حتماً از فایل‌های مهم کارت حافظه نسخه پشتیبان تهیه کنید.

آیا بعد از فرمت گوشی می‌توان اطلاعات را بازیابی کرد؟

بعد از Factory Reset نباید روی امکان بازیابی اطلاعات حساب کنید.

ریست فکتوری برای پاک کردن اطلاعات شخصی دستگاه طراحی شده است و اگر اطلاعات مهمی دارید، بهترین کار این است که قبل از فرمت از آن‌ها نسخه پشتیبان تهیه کنید.

در اندروید، اطلاعاتی که در حساب Google شما پشتیبان‌گیری شده‌اند، در صورت پشتیبانی دستگاه و سرویس مربوطه می‌توانند هنگام راه‌اندازی مجدد بازیابی شوند.

بنابراین اگر هنوز به اطلاعات گوشی دسترسی دارید، قبل از Factory Reset سراغ نرم‌افزارهای بازیابی اطلاعات نروید؛ ابتدا وضعیت بکاپ‌های خود را بررسی کنید.

اگر گوشی برای رفع مشکل فرمت شود، چه زمانی این کار منطقی است؟

Factory Reset باید معمولاً یکی از آخرین راه‌حل‌ها باشد، نه اولین راه‌حل.

اگر گوشی هنگ می‌کند یا مشکل نرم‌افزاری دارد، ابتدا می‌توانید کارهایی مانند راه‌اندازی مجدد، بررسی برنامه‌های نصب‌شده و حذف برنامه‌ای که اخیراً باعث مشکل شده را امتحان کنید.

گوگل نیز توصیه می‌کند قبل از Factory Reset، راهکارهای دیگر عیب‌یابی را امتحان کنید؛ زیرا ریست فکتوری تمام اطلاعات دستگاه را پاک می‌کند.

سوالات متداول درباره فرمت گوشی

جمع‌بندی

اگر منظورتان از فرمت گوشی پاک کردن کامل اطلاعات و برگرداندن دستگاه به حالت کارخانه است، باید از گزینه Factory Reset در اندروید یا Erase All Content and Settings در آیفون استفاده کنید.

قبل از انجام این کار حتماً از اطلاعات مهم خود بکاپ بگیرید و رمز حساب Google یا Apple Account را در اختیار داشته باشید.

همچنین اگر گوشی را برای فروش یا واگذاری فرمت می‌کنید، فقط پاک کردن فایل‌ها کافی نیست و باید مواردی مانند حساب کاربری، قفل فعال‌سازی و eSIM را نیز بررسی کنید.

در نهایت، به یاد داشته باشید که مسیر فرمت گوشی‌های مختلف اندرویدی دقیقاً یکسان نیست و ممکن است نام گزینه‌ها با توجه به برند و نسخه Android تغییر کند.