دریافت کد رهگیری املاک | نحوه استعلام

کد رهگیری املاک یک شناسه‌ی ۱۳ رقمی منحصربه‌فرد است که پس از ثبت هر معامله خرید، فروش، رهن یا اجاره در «سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور»، به قرارداد شما اختصاص داده می‌شود. این کد، سندیت و اعتبار قانونی معامله را تضمین کرده و از بروز بسیاری از مشکلات حقوقی و کلاهبرداری‌های ملکی جلوگیری می‌کند. در ادامه به شما نشان می‌دهیم که این کد به ظاهر ساده، چطور امنیت سرمایه شما را در بازار مسکن تضمین می‌کند.

کد رهگیری املاک چیست و چه کاربردی دارد؟

تصور کنید ملکی را خریداری کرده‌اید، اما بعداً متوجه می‌شوید که فروشنده آن را به چندین نفر دیگر نیز فروخته است. این یکی از شایع‌ترین جرائم ملکی است که با یک اقدام ساده قابل پیشگیری بود: دریافت کد رهگیری املاک. این کد در واقع شناسنامه رسمی و قابل پیگیری معامله شما در سیستم یکپارچه دولتی است.

سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور چیست؟

این سامانه، یک پلتفرم سراسری برای یکپارچه‌سازی اطلاعات معاملات ملکی است. لازم به ذکر است که طبق تحولات قانونی اخیر، مسئولیت این سامانه از وزارت صمت به وزارت راه و شهرسازی محول شده و پلتفرم اصلی ثبت قراردادهای جدید از تاریخ ۲۱ بهمن ۱۴۰۲، سامانه خودنویس (khodnevis.mrud.ir) است. هدف اصلی این سیستم، ایجاد شفافیت مالی, ثبت رسمی معاملات و پیشگیری از جرائم ملکی است.

چه تفاوتی بین کد رهگیری و کد پستی وجود دارد؟

این دو کد کاملاً با هم متفاوت هستند. کد پستی، یک کد ۱۰ رقمی برای شناسایی موقعیت مکانی یک ملک است و توسط اداره پست تعیین می‌شود. اما کد رهگیری معاملات مسکن یک کد ۱۳ رقمی است که به خود معامله (نه ملک) اختصاص دارد و هویت و قانونی بودن آن توافق‌نامه را تایید می‌کند.

آیا کد رهگیری برای همه معاملات ملکی الزامی است؟

این یک نکته کلیدی است. در حالی که برخی منابع حقوقی بیان می‌کنند دریافت این کد دیگر یک “الزام” قانونی صریح نیست، در عمل، نداشتن آن معامله شما را فاقد اعتبار قانونی در بسیاری از مراجع می‌کند. طبق قانون، ثبت هرگونه معامله بدون کد رهگیری در دفاتر اسناد رسمی ممنوع است. بنابراین، برای انتقال قطعی سند، دریافت وام مسکن و بسیاری از امور اداری دیگر، داشتن این کد یک ضرورت مطلق و انکارناپذیر است. پس بهتر است بگوییم هرچند ممکن است در لفظ الزام قانونی نباشد، اما در عمل برای معتبر بودن و پیشبرد مراحل قانونی معامله، کاملاً الزامی است.

چرا دریافت کد رهگیری املاک اهمیت دارد؟

شاید در نگاه اول، دریافت این کد یک مرحله اداری به نظر برسد، اما در حقیقت، مهم‌ترین ضامن امنیت معامله و حقوق خریدار و فروشنده است. در واقع بسیاری از پرونده‌های قضایی ریشه در قراردادهای دستی و فاقد این کد دارند.
جلوگیری از فروش ملک به چند نفر به صورت همزمان
وقتی معامله‌ای با کد رهگیری ثبت می‌شود، پلاک ثبتی ملک در سامانه قفل شده و امکان فروش مجدد آن توسط مالک تا زمان انتقال سند قطعی وجود نخواهد داشت. این ویژگی به تنهایی جلوی بزرگ‌ترین کلاهبرداری ملکی را می‌گیرد.
تضمین اعتبار قانونی معامله در دادگاه
قراردادی که دارای هولوگرام اتحادیه املاک و کد رهگیری است، یک قولنامه رسمی تلقی شده و در مراجع قضایی از اعتبار بالایی برخوردار است. عدم دریافت کد رهگیری می‌تواند باعث شود معامله شما در این مراجع فاقد اعتبار تلقی شود.
امکان پیگیری قانونی و قضایی قرارداد
با داشتن کد رهگیری، طرفین معامله می‌توانند به راحتی وضعیت قرارداد خود را پیگیری کنند. این کد به عنوان یک مرجع قابل استناد، امکان هرگونه انکار یا تغییر در توافقات را از طرفین سلب می‌کند.
شفافیت در محاسبه کمیسیون مشاور املاک
یکی از مزایای مهم ثبت معامله در سامانه، محاسبه دقیق و قانونی حق‌الزحمه یا کمیسیون مشاور املاک بر اساس تعرفه مصوب است. این موضوع از پرداخت مبالغ اضافی و سلیقه‌ای جلوگیری می‌کند.

بیشتر بخوانید: ثبت نشانی در سامانه املاک

چگونه کد رهگیری املاک را دریافت کنیم؟ (مراحل گام به گام)

فرآیند دریافت این کد بسیار ساده است و تمام مراحل آن توسط مشاور املاک معتبر انجام می‌شود.
مرحله اول: مراجعه به مشاور املاک معتبر و دارای مجوز
مرحله دوم: ارائه مدارک هویتی و مالکیتی
مرحله سوم: ثبت دقیق اطلاعات در سامانه سراسری (سامانه خودنویس)
مرحله چهارم: دریافت پرینت قرارداد با کد رهگیری و هولوگرام

کد رهگیری املاک معمولا از طریق مشاوران املاک دریافت می‌شود. کارشناسان این واحدها موظف‌اند پس از انجام توافق اولیه میان خریدار و فروشنده یا موجر و مستأجر، وارد سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور به نشانی www.iranamlaak.ir شوند و مشخصات کامل ملک و طرفین معامله را ثبت کنند.

بعد از تأیید اطلاعات، سامانه یک کد رهگیری ۱۳ رقمی صادر کرده و قرارداد در سه نسخه چاپ می‌شود؛ دو نسخه برای طرفین معامله و یک نسخه برای بنگاه باقی می‌ماند. روی هر قرارداد یک بارکد دوبعدی (QR Code) درج شده که امکان استعلام فوری اطلاعات ملک و طرفین را فراهم می‌کند.

همچنین اگر قرارداد از نوع اجاره باشد، مالک و مستأجر می‌توانند شخصاً به سامانه اجاره مسکن به آدرس www.khodnevis.mrud.ir مراجعه کرده و کد رهگیری دریافت کنند. برای صدور این کد ارائه مدارک هویتی طرفین الزامی است و تا زمانی که کد رهگیری صادر نشود، معامله رسمیت قانونی نخواهد داشت.

استعلام کد رهگیری املاک چگونه انجام می‌شود؟

استعلام کد رهگیری املاک یکی از مهم‌ترین مراحل برای اطمینان از صحت قراردادهای ملکی است. در ادامه روش‌های استعلام کد رهگیری، سامانه‌های مربوط به قراردادهای جدید و قدیمی، و همچنین رایگان بودن این فرآیند توضیح داده شده است.

هر یک از طرفین معامله پس از ثبت قرارداد در سامانه می‌توانند با استفاده از کد رهگیری 13 رقمی خود و با مراجعه به سایت ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور به نشانی www.iranamlaak.ir برای استعلام کد رهگیری و قرارداد ملک اقدام کنند

راهنمای پنجره ملی خدمات دولت هوشمند

آموزش استعلام کد رهگیری با کد ملی و کد رهگیری

برای صحت‌سنجی و استعلام کد رهگیری، کافی است با در دست داشتن کد ملی یکی از طرفین قرارداد و کد یکتای معامله (همان کد رهگیری ۱۳ رقمی)، به سامانه‌های مربوطه مراجعه کنید.

آیا استعلام کد رهگیری املاک رایگان است؟

بله، فرآیند بررسی و پیگیری کد رهگیری از طریق وب‌سایت‌های رسمی کاملاً رایگان است.

از چه سایتی برای استعلام کد رهگیری استفاده کنیم؟

برای قراردادهای جدید (ثبت شده پس از بهمن ۱۴۰۲): مرجع اصلی ثبت و استعلام، سامانه خودنویس به نشانی khodnevis.mrud.ir است.
برای قراردادهای قدیمی: برای استعلام معاملاتی که در گذشته ثبت شده‌اند، همچنان می‌توان از سامانه ایران املاک به نشانی iranamlaak.ir استفاده کرد.

آیا دریافت کد رهگیری املاک هزینه دارد؟

پاسخ قاطع این است: صدور کد رهگیری برای طرفین معامله (خریدار و فروشنده) کاملاً رایگان است.

مسئولیت پرداخت هزینه کد رهگیری با کیست؟

این خدمت هیچ هزینه‌ای برای شما ندارد. مشاور املاک موظف است این کد را به صورت رایگان به عنوان بخشی از خدمات خود ارائه دهد.

آیا مشاور املاک می‌تواند هزینه اضافی دریافت کند؟

خیر، مطلقاً. دریافت هرگونه مبلغی تحت عنوان “هزینه صدور کد رهگیری” تخلف صنفی و غیرقانونی است. ممکن است ثبت در سامانه برای مشاور املاک هزینه بسیار ناچیزی داشته باشد، اما این هزینه جزئی از هزینه‌های عملیاتی دفتر املاک است و باید از محل کمیسیون قانونی پوشش داده شود، نه با دریافت وجه مستقیم و جداگانه از شما. هرگونه درخواست وجه اضافی را به اتحادیه املاک گزارش دهید.

راهنمای ردیابی گوشی سرقتی یا گم شده

چه مدارکی برای دریافت کد رهگیری املاک لازم است؟

مدارک مورد نیاز برای فروشنده یا موجر: اصل و کپی کارت ملی و شناسنامه، اصل و کپی سند مالکیت.
مدارک مورد نیاز برای خریدار یا مستاجر: اصل و کپی کارت ملی و شناسنامه.

اشتباهات رایج در معاملات بدون کد رهگیری چیست؟

خطرات حقوقی قراردادهای دستی و قولنامه‌های قدیمی
این نوع قراردادها فاقد اعتبار لازم در دفاتر اسناد رسمی و بسیاری از نهادهای قانونی هستند و اثبات صحت آن‌ها در دادگاه بسیار دشوار است.
مشکلات احتمالی در زمان انتقال سند
همانطور که اشاره شد، بدون مبایعه‌نامه دارای کد رهگیری، دفترخانه اسناد رسمی از انتقال سند به نام شما امتناع خواهد کرد.

درنهایت

همانطور که دیدید، کد رهگیری املاک شاید در نگاه اول یک الزام قانونی پیچیده به نظر برسد، اما در عمل، یک سپر دفاعی قدرتمند برای حفاظت از دارایی شماست. اصرار بر دریافت این کد رایگان در هر معامله‌ای، نشان‌دهنده آگاهی و دوراندیشی شماست. هرگز اعتبار قانونی و امنیت یک معامله بزرگ را فدای اعتماد یا سهل‌انگاری نکنید.

سوالات متداول